Nauka, ekologija i cirkularna ekonomija kroz aktivno uključivanje djece, mladih i zajednice.
NVO „Laboratorija unapređenja, nauke i ambijenta“ – LUNA osnovana je 4. novembra 2025. godine. U njen rad uključeni su i predstavnici neformalnog ekološkog udruženja „Green Adriatic-HN“ / Ecofest Montenegro, koje djeluje od novembra 2022. godine, čime su iskustvo i ranije pokrenute ekološke aktivnosti nastavljeni kroz rad novoosnovane organizacije.
LUNA razvija humanitarne, obrazovne i ekološke inicijative, sa posebnim fokusom na popularizaciju nauke među djecom i mladima, razvoj odgovornog odnosa prema životnoj sredini i primjenu principa cirkularne ekonomije u svakodnevnom životu.
Ciljevi organizacije
- Popularizacija nauke i naučno-istraživačkog rada među djecom i mladima
• Razvoj obrazovnih, humanitarnih i ekoloških inicijativa
• Podsticanje ličnog razvoja, kreativnosti i aktivnog učešća mladih u zajednici
• Razvijanje svijesti o zaštiti životne sredine i odgovornom korišćenju prirodnih resursa
• Promocija razdvajanja otpada, ponovne upotrebe i reciklaže
• Podsticanje prelaska sa linearne na cirkularnu ekonomiju
• Aktivno uključivanje djece, mladih i građana u ekološke aktivnosti i brigu o lokalnoj zajednici
Djelatnosti – kako ostvaruju ciljeve
- Organizovanje akcija razdvojenog sakupljanja otpada i sekundarnih sirovina
• Organizovanje volonterskih akcija čišćenja i uređenja prirodnih i javnih površina
• Edukacija djece, mladih i građana o zaštiti životne sredine, reciklaži i cirkularnoj ekonomiji
• Razvoj praktičnih i kreativnih programa kojima se složeni ekološki i naučni koncepti približavaju široj javnosti
• Organizovanje radionica, javnih događaja, kampanja i drugih obrazovnih i ekoloških aktivnosti
• Podsticanje djece i mladih da kroz praktičan rad, istraživanje i stvaralaštvo razvijaju interesovanje za nauku i zaštitu prirode
• Promocija smanjenja otpada, ponovne upotrebe materijala i njihovog vraćanja u proizvodni ciklus
• Saradnja sa građanima, obrazovnim ustanovama, lokalnim zajednicama, reciklažnim centrima i drugim organizacijama na realizaciji ekoloških i obrazovnih inicijativa
Najvažniji projekti i aktivnosti
„Reciklažica“ – razdvojeno sakupljanje sekundarnih sirovina
Jedna od najprepoznatljivijih aktivnosti koju su pokrenuli članovi inicijative Green Adriatic-HN jeste „Reciklažica“. Svake posljednje subote u mjesecu u Herceg Novom organizuje se prikupljanje različitih vrsta plastike, aluminijuma, lima, kartona i baterija.
Prikupljene sirovine predaju se Reciklažnom dvorištu u Kotoru, odakle se dalje usmjeravaju prema zainteresovanim prerađivačima.
Prema podacima organizacije, kroz ovu akciju se samo u Herceg Novom mjesečno u proizvodni ciklus vrati više od 200 kilograma sekundarnih sirovina, dok je kroz aktivnosti u svim gradovima tokom prethodnih godina prikupljeno više od 63 tone materijala.
Cilj „Reciklažice“ nije samo sakupljanje otpada, već razvijanje navike razdvajanja otpada i razumijevanja da materijali koji se mogu ponovo koristiti predstavljaju resurs, a ne otpad.
Akcije čišćenja i zaštite životne sredine
LUNA i članovi Green Adriatic-HN organizuju zajedničke akcije čišćenja prirodnih i drugih prostora u Herceg Novom.
Kroz ove aktivnosti građani se podstiču da odgovornije postupaju sa otpadom i da razumiju povezanost između zagađenja zemljišta, vode i vazduha i kvaliteta života cijele zajednice.
„Kolo sreće nas pokreće“
Projekat „Kolo sreće nas pokreće“, koji je osvojio II mjesto na Bokeljskoj noći, na kreativan i lako razumljiv način predstavio je ideju cirkularne ekonomije.
Tradicionalno kolo, kao simbol zajedništva i međusobne povezanosti, iskorišćeno je da prikaže zatvoreni ciklus korišćenja resursa – od nastanka otpada, njegovog razvrstavanja i prerade, do stvaranja novih proizvoda.
Na taj način složen koncept cirkularne ekonomije predstavljen je kroz spoj lokalne tradicije, ekologije i kreativnog izražavanja, uz poruku da materijali uzeti iz prirode ne treba da završe kao otpad, već da se, gdje god je moguće, ponovo vrate u proizvodni proces.
Nauka i ekologija dostupne mladima
Važan pravac rada LUNA-e je približavanje nauke, istraživanja i zaštite životne sredine djeci i mladima.
Organizacija nastoji da kroz praktične aktivnosti, kreativne sadržaje, javne događaje i uključivanje mladih u konkretne ekološke akcije razvija radoznalost, kritičko mišljenje i svijest o ličnoj odgovornosti prema zajednici i životnoj sredini.
O organizaciji
- Puno ime: NVO „Laboratorija unapređenja, nauke i ambijenta“ – LUNA
• Godina osnivanja: 2025.g.
• Sjedište: Herceg Novi, Crna Gora
• Šta rade (oblasti): zaštita životne sredine; cirkularna ekonomija; popularizacija nauke; obrazovanje djece i mladih; reciklaža i ponovna upotreba resursa; volonterizam i aktivno učešće građana
• Kako rade (metode): akcije razdvojenog sakupljanja otpada; akcije čišćenja; edukativni i kreativni programi; javne kampanje i događaji; praktično uključivanje djece, mladih i građana
• Za koga (ciljne grupe): djeca i mladi; građani; porodice; obrazovne ustanove; volonteri i lokalna zajednica
• Saradnja: Reciklažno dvorište Kotor; inicijativa Green Adriatic-HN / Ecofest Montenegro; građani, volonteri i drugi akteri uključeni u ekološke i obrazovne aktivnosti
• Šta ih vodi (vrijednosti): odgovornost prema prirodi; znanje i naučna radoznalost; održivost; aktivno građanstvo; zajedništvo; racionalno korišćenje resursa; uključivanje djece i mladih
• Za saradnju i više informacija o aktuelnim i budućim projektima možete se obratiti Azaliji Zaharovoj, kontakt osobi NVO LUNA, na broj +382 68 372 063 ili putem e-maila ecofestmontenegro@gmail.com. Aktivnosti organizacije možete pratiti na Instagram profilu @ecofest_montenegro i web stranici laboratory-una.org.
